Mizah Nedir?

Mizah nedir?

“Mizah” denildiğinde pek çok kişinin aklına komedi gelse de, mizahın gelişimine ve tarihine bakıldığında bunun doğru olmakla birlikte eksik kaldığı söylenebilir. Türk Dil Kurumu, mizahı tanımlarken, “gülmece” ifadesini kullanır. Bireyleri güldürecek yazı ve resim sanatı olarak tanımlanabilecek olan mizah, sadece güldürmeyi değil aynı zamanda düşündürmeyi de amaçlar. Şaka yoluyla kimi fikirleri anlatmada da bir araç olan mizah, akıllara “espriyi” de getirmektedir.

Espri; hikâye, karikatür, roman gibi türlerde sıkça rastladığımız bir kelime oyunu. İşin özünde, “espri, anlatılmak istenenlerin ustalıkla söylenmesi sanatıdır” diyebiliriz. Uzun cümlelerin içinde hem bir nefes, hem de bir düşündürücü…

Kimsenin beklemediği bir anda, dinleyiciyi, okuyucuyu ya da seyirciyi güldüren mizah, toplumdan topluma da farklılık göstermektedir. Toplumsal olaylar ve duyarlılıklar, o toplumdaki vatandaşların mizah algısını etkilemede oldukça etken bir rol oynamaktadır. Örneğin neredeyse hiçbir toplum, kutsal değerleri üzerine espri yapılmasını hoş karşılamaz.

Mizah için hayal demek, sözcüğü tam manasıyla algılamamak anlamını taşır. Mizahın içinde evet hayal de vardır; ancak, mizah, daha çok zekâ ürünü olarak belirir. Mizahi kalemler, hayal gücünden, hislerinden, çevresinde olup bitenlerden, tarihten, coğrafyadan elbette faydalanabilir. Bunları kendi düşünce yapısıyla, herkesten farklı bir algılayışla sunar; bu kimi zaman bir sözlü espri, kimi zaman bir karikatür, kimi zamansa bir romanın içinde geçen ufak da olsa bir paragraf olur.

Bazen de sosyal bir ihtiyaçtan doğar mizah. Öfkeyi dağıtmaya, siniri yatıştırmaya ufak bir nükte yeter. Gergin ortamlardaki havaları dağıtmaya birebirdir, mizah.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.